Bekijk het eens door een andere bril

Bron: Project “Leven in het donker”
Lien Van Asch, Stefanie Van Assche en Lotte Van Praet
18 maart 2005

Hoe mensen aan een visuele handicap geraken.

Slechtziendheid is moeilijk te omschrijven omdat er veel verschillende vormen zijn. Hieronder vind je de vormen met telkens een zicht van hoe de slechtziende de wereld waarneemt.

* Normale waarneming

Dit is het zicht dat je waarneemt als je als voorbijganger die normaal ziet langs de Grote Markt in Mechelen wandelt. De wandelaar neemt de gebouwen rondom hem scherp waar, kan perfect afstanden schatten en ziet de hindernissen die hij meestal onbewust zal ontwijken.

* Cataract

Ook wel staar genoemd, vormt zich meestal bij oudere personen. Cataract kan ook aangeboren zijn of veroorzaakt door een oogtrauma, bepaalde drugs, straling of suikerziekte. Bij deze ziekte treedt er vertroebeling van de lens op. Het leidt tot volledige blindheid. Cataract kan behandeld worden met een operatie. Hierbij vervangt men de lens door een kunstlens.

* Maculaletsel

Het maculaletsel kan zich op gelijk welke leeftijd voordoen. Bij deze oogziekte ontstaan er letsels aan de macula of de gele vlek. Met de macula kunnen we fijne details zien. De persoon behoudt zijn periferisch zicht (zijzicht), maar zijn centraal zicht verdwijnt. Er ontstaat een zwarte vlek in het midden van zijn zicht. De letsels kunnen erfelijk of verworven zijn. De persoon kan geholpen worden door vergrotende optische systemen.

* Glaucoom

Het omgekeerde van een maculaletsel is glaucoom. De persoon verliest zijn periferisch zicht (zijzicht) en behoudt zijn centraal zicht. Als glaucoom niet op tijd behandeld wordt kan het leiden tot onherstelbare schade aan de oogzenuw of tot blindheid.

* Diabetische retinopathie

Bij diabetische retinopathie kan het fijne netwerk van bloedvaatjes in het netvlies gaan lekken of geblokkeerd geraken, wat tot gezichtsvelduitval leidt. Er ontstaan zwarte vlekken op het beeld. Deze ziekte is de voornaamste oorzaak van gezichtsverlies bij werkende mensen. Voor mensen met diabetes vormt blindheid/ slechtziendheid een groot probleem: door een slechte bloedcirculatie hebben zij een verminderde gevoeligheid, waardoor ze niet goed braille kunnen lezen of leren.

* Zware bijziendheid

Zware bijziendheid kan op elke leeftijd optreden. De persoon kan niet meer lezen wat er veraf staat, hij kan enkel een tekst lezen als hij dicht genoeg tegen het papier zit. Dit geld ook bij televisie kijken. Als de persoon ver van het scherm zit ziet hij enkel wazige beelden, daarom is het voor die persoon gemakkelijk als hij dicht tegen het scherm kan zitten. Zware bijziendheid kan verbeterd worden door contactlenzen of een bril te dragen. Bij volwassenen kan zware bijziendheid leiden tot retinaloslating en glaucoom.

* Retinaloslating

Deze oogziekte is meestal een gevolg van zware bijziendheid, nadat het oog een stoot opgelopen heeft. Als men een bal of gelijk welk ander voorwerp tegen het oog krijgt kan je best zo vlug mogelijk naar de dokter gaan omdat men soms niet weet wanneer men retinaloslating heeft. Dit komt omdat het “geraakte” oog gecompenseerd wordt met het gewone oog. Als men deze ziekte niet tijdig behandeld kan deze leiden tot blindheid.

* Oogzenuwontsteking

De oorzaak van deze oogziekte kan gezocht worden in een uitbreiding van een infectie ergens anders in het lichaam. (Bijvoorbeeld: ontsteking in de oogkas, tandinfecties, keelontstekingen, multiple sclerose,…). Bij ouderen is de meest voorkomende reden van een oogzenuwontsteking een ontsteking van een slagader op het hoofd. Bij deze ziekte wordt het centraal zicht aangetast, maar het periferische zicht (zijzicht) blijft. Deze aandoening kan genezen, maar kan ook leiden tot blindheid.

* Chemische verbranding

Als men een chemisch product in de ogen krijgt, is het van groot belang dat die persoon meteen zijn ogen kan spoelen met water. Omdat de persoon die het chemisch middel in de ogen krijgt zijn richtingsgevoel en zijn helderheid van geest minimaal zijn op dat moment is het belangrijk dat die persoon snel naar het spoelmiddel kan grijpen. In gevaarlijke werkplaatsen is het dan ook belangrijk dat er telkens een oogspoelsysteem op armafstand hangt. Sommige chemische producten kunnen leiden tot volledige blindheid. Daarom is het aangeraden om meteen na het ongeval een oogarts te raadplegen.

* Retinitis Pigmentosa

Retinitis Pigmentosa is een erfelijk, familiaal ontaardingsproces van het netvlies. Deze ziekte treedt meestal op in de puberteitsjaren van de persoon, het kan zelfs vroeger. Het leidt meestal tot blindheid op volwassen leeftijd. Het periferische zicht (zijzicht) verdwijnt, en op het centraal zicht komen geleidelijk aan krassen en vlekken.

* Gewoon zicht

* Retinitis pigmentosa beeld 1 (beginstadium)

* Retinitis pigmentosa beeld 2 (verder gevordend)

* Gewoon zicht

* Achromatopsie

* Scotoom

SVA

Laatst bijgewerkt op 4 januari 2012 – 15:17