Zien: Het optische systeem
***
1. HET HOORNVLIES
Het hoornvlies (de cornea) is het venster waardoor het licht ons oog binnenkomt. De cornea is helder, zodat de stralen ‘ongehinderd’ het hoornvlies kunnen passeren. Het hoornvlies is verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de totale lichtbreking.
Het hoornvlies bevat veel zenuwuiteinden. Daardoor is aanraken van het hoornvlies heel pijnlijk (denk bijvoorbeeld aan een vliegje of een stofje in het oog).
2. DE VOORSTE OOGKAMER
De voorste oogkamer is de ruimte tussen het hoornvlies en de iris. Deze is gevuld met het kamerwater. Dit kamerwater bevat zuurstof en voedingsstoffen. De functie van het kamerwater is de voeding van cornea, lens en glasachtig lichaam. Er is steeds een constante hoeveelheid kamerwater in de ruimte aanwezig, omdat er een constante hoeveelheid wordt aangevoerd en ook weer afgevoerd.
3. DE PUPIL
De pupil wordt gevormd door de iris. De pupil is in feite niets anders dan een opening in de iris. Hiermee kan de hoeveelheid licht die het oog binnenkomt worden geregeld. De pupil kan groter en kleiner worden, afhankelijk van de hoeveelheid licht in de omgeving.
Bij veel licht (b.v. fel zonlicht) wordt de pupil kleiner om het netvlies af te schermen voor te veel licht. Bij weinig licht (b.v. in een donkere ruimte) wordt de pupil juist groter om meer licht tot het oog toe te laten.
4. DE LENS
De lens breekt de lichtstralen die het oog binnenvallen, en zorgt er voor dat het beeld precies op het netvlies valt en daardoor scherp wordt gezien. De lens dient helder te zijn. De lens kan van vorm veranderen; hij kan plat en boller zijn.
Wanneer men naar een beeld op afstand kijkt, komen de lichtstralen van dat voorwerp evenwijdig het oog binnen. De lens zorgt dan in zijn meest platte vorm voor een scherp beeld op het netvlies.
Wanneer men naar een voorwerp op korte afstand kijkt (b.v. bij lezen), komen de stralen divergent (uit elkaar lopend) het oog binnen. De lens wordt dan boller waardoor een sterkere lichtbreking ontstaat en daardoor een scherp beeld op het netvlies. Dit noemt men accommodatie.
Naarmate men ouder wordt, neemt de elasticiteit van de lens af, en daarmee het accommodatievermogen. Vanaf ongeveer 45 jaar heeft daarom bijna iedereen een leesbril nodig.
5. HET GLASACHTIG LICHAAM
Het glasachtig lichaam (of glasvocht) bestaat uit een geleiachtige vloeistof. De binnenste holte van het oog wordt opgevuld door dit glasachtig lichaam. Hierdoor worden de lagen die de binnenbekleding van het oog vormen (netvlies en vaatvlies) tegen de buitenwand aangedrukt (te vergelijken met de binnenband van een fiets, die tegen de buitenband drukt en hem zo in vorm houdt). Het glasachtig lichaam is mooi helder.
6. DE RETINA
De retina (= netvlies) is het beeldscherm waarop het beeld wordt geprojecteerd. Het is een flinterdun vlies dat de binnenzijde van het oog bekleedt.
De retina bevat 2 soorten zenuwcellen: de kegeltjes en de staafjes. Deze zetten lichtenergie om in zenuwprikkels die naar de hersenen gezonden worden. Daar wordt het beeld geïnterpreteerd.
De kegeltjes nemen details en kleuren waar. Ze hebben licht nodig om te kunnen functioneren.
De staafjes nemen grove contouren waar, maar geen details. Ze functioneren bij (schemer)donker, zij zijn heel lichtgevoelig en hebben dus weinig licht nodig. Met de staafjes kunnen we geen kleuren zien, maar nemen we alles in grijstinten waar. Dit kun je bijvoorbeeld ervaren wanneer je in een donkere kelder iets zoekt.
7. OPBOUW RETINA
De retina is als volgt opgebouwd: Precies in het centrum, recht achter de pupil, ligt de macula of gele vlek. Deze is heel klein, en bevat alléén maar kegeltjes.
Rondom de macula spreken we van de periferie. In de periferie liggen met name staafjes en in veel mindere mate kegeltjes. Het aantal kegeltjes neemt af naarmate de afstand tot de macula toeneemt.
Aan de nasale (neus) kant van de macula bevindt zich de blinde vlek. Dit is de plek waar alle zenuwvezels samen gebundeld worden en als de oogzenuw het oog ‘verlaten’. Met deze ‘blinde vlek’ kan men niets zien, omdat zich op deze plaats geen zenuwcellen bevinden.
Laatst bijgewerkt op 4 juni 2011 – 20:50
Copyright © 2002 - 2011
U bent bezoeker nummer:
Statistieken