Hulp » Braille » Druktechnieken

Braille: Druktechnieken

Bron: Nele Decroock
Gelieve deze bronvermelding op te nemen indien u een stuk hiervan wenst te gebruiken.

1. THERMOGRAFIE
2. PREGEN
3. SLIMMU BRAILLEDRUK
4. BRAILLEZEEFDRUK
4.1 Voordelen ten opzichte van pregen
4.2 Aanpassingen om in zeefdruk braille te kunnen drukken
***

1. THERMOGRAFIE

Thermografie is een drukprocédé waarbij uw drukbeeld of tekst reliëf krijgt. Men bestrooit de nog natte inkt van een afdruk met een laagje thermografisch poeder. Het poeder blijft kleven aan de natte inkt. Waar er geen natte inkt is, wordt het poeder terug opgezogen. Daarna wordt het drukwerk verwarmd in een tunneloven, waar het poeder smelt en opzwelt, om uiteindelijk door blazers afgekoeld te worden. Het resultaat hangt af van de gebruikte poedersoort. Er bestaan verschillende soorten harspoeders en deze bestaan in verschillende kleuren en diktes. De dikte is natuurlijk wat voor braille belangrijk is. De dikte hangt af van de korrelgrootte van het poeder. Dit poeder bestaat uit harsdeeltjes. Afhankelijk van het eindproduct wordt een andere korrelgrootte gebruikt. Bij fijne teksten en tekeningen wordt een fijne korrel gekozen, maar voor braille staat de poedergrootte vast.
21 extra fijn om een extra glans en een vlak oppervlak te verkrijgen.
18 fijn voor delicate teksten en een fijn lijnwerk
14 medium wordt het meest gebruikt voor gewone afbeeldingen en lijnwerk
11 grof voor tamelijk hoog reliëf en volvlakken
09 extra grof voor een hoog reliëf en grotere oppervlaktes
07 braille voor extra hoog reliëf.
Thermografie wordt eigenlijk niet veel gebruikt voor braille. Omdat een typo- of offsetpers voor zo een kleine oplage te veel tijd inneemt en daardoor te duur is, want braille wordt bijna nooit in grote oplages gedrukt. Dit drukwerk kan je herkennen doordat er aan de achterkant van je papier geen “moet” zichtbaar is.
Terug naar boven

2. PREGEN

Wanneer beeld en/of tekst wordt afgedrukt spreekt men van blinddruk. Hierbij gebruikt men een hoogdruk Heidelberg Degel. Deze druktechniek wordt toegepast op omslagen, diploma’s en dergelijke. Bij blinddruk komt in een zwak reliëf een vorm in het papier te staan. Willen we een duidelijker contrast dan moeten we pregen. Hierbij wordt een speciaal gegraveerd, stalen of messing stempel en een bijbehorende contraststempel gebruikt. Deze worden zodanig in de drukdegel gemonteerd dat de twee delen precies in elkaar passen. Wanneer een papier tussen beide vormen wordt gebracht ontstaat door de druk een reliëf in het papier Je hebt twee platen en de ene dient als matrijs, de andere als patrijs. De platen zijn meestal vervaardigd uit aluminium of zink of blik.
Er kunnen ook plastiek platen gebruikt worden, maar deze hebben het nadeel dat ze statisch geladen kunnen zijn. Dan blijft het papier aan de plaat kleven en vergroot de kans op dubbel vel, wat niet goed is voor de braillepunten. Er kunnen twee problemen optreden bij dubbel vel: op het tweede papier zullen de punten er niet goed ingedrukt staan en het tweede nadeel is dat op het eerste papier de puntjes die er eerst ingedrukt waren er terug uitgedrukt worden. Daarom wordt een plastiek plaat zelden gebruikt; ook al zijn ze veel goedkoper.
Er worden twee aluminium- of twee zinken platen tegelijk in een stereotypeuse gestoken. Een stereotypeuse is een machine die werkt zoals een brailleschrijfmachine met dat verschil dat er maar zes toetsen staan in plaats van zeven, een spatie wordt namelijk niet gebruikt. De schrijfkop schuift automatisch na verloop van tijd op. De tijd kan uiteraard aangepast worden. Een plaat maken is een tijdrovende job. Als de plaat uit de stereotypeuse komt, wordt ze gecontroleerd op mogelijke fouten. De fouten worden gecorrigeerd, meestal door een blinde, door de overtollige punten met een klein hamertje terug neer te slaan, ontbrekende punten worden met een prikpen toegevoegd. Het pregen van het beeld gebeurt met een automatische hoogdrukdegel.

3. SLIMMU BRAILLEDRUK

Dit is een nieuwe brailletechniek die werd gecreëerd door zeefdrukkerij Muyen in Eefden (Nederland), In opdracht van een blindeninstituut. Het principe berust op een zeefdruktechniek. Na het bedrukken wordt de nog natte inkt geïnjecteerd met een pasta die zich alleen hecht op de natte inkt. Door de reactie van de inkt met de pasta wordt deze gekristalliseerd zodat je een bolletje krijgt met luchtbelletjes erin. Met deze methode kan je een lijn opbouwen tot een hoogte van één millimeter. Slimmu betekent: screen, lucht/licht, injectie, methode, Muyen, uitharden.

4. BRAILLEZEEFDRUK

De druk vindt plaats door met behulp van een rakel dikke inkt over een soort zeef die plaatselijk ondoordringbaar is te schuiven. Alleen de gedeelten die beeld moeten achterlaten zijn open gebleven. Het zeefdruk sjabloon bestaat uit een heel fijn gaasweefsel van metaal-, textiel(zijde) of kunststofdraden (nylon, polyester), dat op een raam is gespannen. Er zijn verschillende manieren om het gaaswerk plaatselijk ondoorlaatbaar te maken. Men kan plekken waar de inkt niet mag passeren met bijvoorbeeld lijm, gom of celluloselak afdekken. Dit is onbruikbaar bij braille omdat braille te fijn is. De moderne commerciële zeefdrukkerij maakt haar sjablonen echter langs fotografische weg. Op het gaas wordt eerst een lichtgevoelige laag aangebracht, waarop men het te drukken beeld positief projecteert. Na belichting verharden die delen van de laag die licht hebben ontvangen en worden onoplosbaar in water. De delen die geen licht hebben gekregen, het te drukken beeld dus, zijn niet verhard en kunnen worden weggespoeld. Het gewenste beeld is nu aanwezig op het sjabloon. Bij het belichten treedt er een beeldverfijning op die recht evenredig is met de laagdikte van de gevoelige laag waarop belicht wordt. De apparatuur, de zeef en de rakel moeten hieraan aangepast worden. Door nu met een rakel inkt over dit sjabloon te strijken komt een afdruk tot stand. De inkt wordt daarbij door open mazen van het sjabloon geperst en bereikt alleen op die plaatsen het eronder liggende te bedrukken materiaal.

4.1 Voordelen ten opzichte van pregen

Het is mogelijk om op alle materialen te drukken, waarbij pregen alleen op papier of dergelijke gedrukt kan worden. Een besparing in het volume van boeken omdat de braillepunten minder dik zijn. De punten zijn veel harder en kunnen in tegenstelling tot braille hoogdruk niet meer worden teruggeduwd. Er kan met transparantbare inkten over gewone tekst heen gedrukt worden, zodat zienden en blinden beiden de tekst kunnen lezen

Braille-inkt

De inktlaag moet een dikte van 230 tot 300 µm bezitten Silk Screen kan op uw drukvellen een perfect opdikkende en tastbare bedrukking aanbrengen, waardoor pregen of ponsen overbodig wordt. In de praktijk is bewezen dat deze bedrukking zelfs goed leesbaar is, zij het iets minder dan het gebruikelijke preegwerk, voor blinden. Men houdt voor de klant, neutrale monsters beschikbaar.

Opdikkende inkt voor blinden

Niet alleen een goed alternatief voor preegwerk voor braille, maar ook een inkt die een fraaie toevoeging kan geven aan uw drukwerk.

4.2 Aanpassingen om in zeefdruk braille te kunnen drukken

Hoe dikker de draden hoe hoger de maasopeningen en hoe dikker de gedrukte inktlaag kan zijn. De gevoelige laag van de film wordt door middel van water op het gaas overgedragen, de film reageert dus met water en laat zijn gevoelige laag zo achter op het gaas. Een iets meer afgeronde rakel heeft een breder raakvlak en brengt meer inkt over op de drukdrager. Er wordt meestal gebruik gemaakt van UV drogende inkten. Doordat er zoveel inkt op de drukdrager komt duurt het te lang om te drogen.

Laatst bijgewerkt op 24 juni 2011 – 12:22