Marathon op de tast

Bron: Runner’s World
Februari 2006

“Als je niets ziet, moet je echt wel lef hebben om te lopen”

Peter Dijcks uit het Nederlandse Rijswijk ziet bijna niets, maar hij loopt wel  de marathon in 2.50 uur.  Mohamed Birza uit het Belgische Beringen is  helemaal blind.  Twee visueel gehandicapte afstandlopers over hun kleine en  grote problemen.

Mohamed Birza:

‘Ik ben blind geboren.  Vroeger kon ik nog kleuren  onderscheiden, het verschil zien tussen donker en licht.  Als er iets voor  mij stond, merkte ik dat wel.  Nu niet meer.  Tien jaar geleden is dat  beetje zicht helemaal verdwenen.  Licht en donker gingen in elkaar over tot  ik niets anders zag dan grijs.  Alles werd grijs, en voorgoed.  Het  was een trieste tijd: ik heb mij drie maanden rot gevoeld.’

Peter Dijcks:

‘Dat kan ik me goed voorstellen.  Ik ben twee maanden  te vroeg geboren en in de couveuse heb ik oogcomplicaties opgelopen.   Daardoor zie ik met mijn linkeroog niets, met mijn rechteroog voor drie procent.   Dat wil zeggen: ik zie grote vlakken en het verschil tussen licht en donker.   Ik zie mensen lopen, die ik herken aan hun kleren, hun haar, hun lengte, maar  niet aan hun gezicht.  Als ik een meter voor jou sta, zie ik je  gelaatsuitdrukking niet.’

 

Schoonheid

Hoe is het om blind te zijn?
Birza:

‘Ik weet bijvoorbeeld niet goed wat schoonheid is.  Ik kan  schoonheid niet meten.  Als je spreekt over een mooie auto, zegt me dat  helemaal niets.  Schoonheid stel ik me op een andere manier voor.   Iemands karakter en stem zijn voor mij allesbepalend.  Een stem in al haar  intonaties staat mij aan of staat mij niet aan.’

Dijcks:

‘Mijn vrouw heb ik nog nooit gezien, maar ik vind dat ze mooi is.   Ik heb in elk geval het gevoel dat ze mooi is.  Daarom heb ik haar  gekozen.”

 

Moeten jullie veel missen?

Birza:

‘Niet echt.  Ik ben altijd blind geweest.’

Dijcks:

‘Ik ervaar blindheid wel als een groot gemis.  Het went  nooit.  Om hetzelfde te kunnen als een ander, moet ik me veel harder  inzetten.  En het is soms zo vermoeiend.  Nooit gaat iets vanzelf: je  moet extra regelingen treffen en je moet er altijd voor zorgen dat je aan je  trekken komt, ook al kost dat verschrikkelijk veel energie.  Onlangs moest  ik voor een vergadering met de trein van Den Haag naar Brussel.  Ik heb  alles moeten uitzoeken: waar is het gebouw, waar is de ingang, waar is het  perron?  Dan maak je je meer druk over hoe je ter plaatse raakt dan dat je  goed voorbereid op die vergadering aankomt.’

Birza:

‘Niet-blinden hebben de neiging je te betuttelen.  Als je je  in die rol nestelt, als je ervan uitgaat dat mensen voor je klaarstaan, kom je  er niet.  Dan blijf je gewoon thuis.  Ik ben niet gemaakt om thuis te  blijven.  Ik heb soms zo’n drang om te lopen, ook al heb ik wat kwaaltjes,  ook al regent het en ben ik verkouden.  De voorbije maanden was ik  geblesseerd.  Toen ik mijn kinderen hoorde lopen, deed dat pijn.  En  als ik ongedurig ben, zegt mijn vrouw: het wordt tijd dat je weer gaat lopen.   Ik ben geboren en opgegroeid in Marokko.  Ik leefde er buiten, ik speelde  de hele tijd.  Mijn vriendjes beschouwden mij helemaal niet als blind: als  ze voetbalden, voetbalde ik mee, als ze liepen, liep ik ook.  Sprongen ze  over de sloot, dan sprong ik hen achterna.  Ik was heel beweeglijk.   Die drang om te lopen is gebleven.’

Dijcks:

‘Ik was jaloers op mijn broers en zussen die wel een sport  beoefenden.  Volleyballen of voetballen ging niet, want ik zag de bal niet.   Maar ik keek wel eens tv.  Dan zat ik op een halve meter van het  beeldscherm.  Op een keer keek ik naar de Olympische Spelen en zag ik een  marathonloper het stadion binnenkomen, ik kon dat nog net zien.  Het was  een heel mooi beeld.  Toen wist ik: dat wil ik ook.’

 

Trouwe gezellen

Vinden jullie makkelijk begeleiders?

Birza:

‘Begeleiders gaan en komen.  Voor de betere blinde loper is het  moeilijk om een loper van hetzelfde niveau te vinden.  Die moet uiteraard  sneller kunnen lopen dan de blinde.  Maar snellere lopers lopen liever voor  zichzelf en voor hun eigen records.  En wie wél wil helpen, loopt meestal  trager.  Na heel lang zoeken heb ik eindelijk een geschikte club gevonden.   Bij atletiekvereniging HEAK in Hechtel heeft het bestuur een lijst van  begeleiders opgesteld.  Ik ga er twee keer per week naartoe en elke keer  loopt een clubgenoot met me mee.  Daarnaast kan ik al vijftien jaar lang  een beroep doen op twee trouwe gezellen: Jos en Gabi.’

Dijcks:

‘Je moet heel voorzichtig zijn als je mogelijke begeleiders  aanspreekt.  Je kunt niet zeggen: ga alsjeblief mee naar die wedstrijd,  want anders kan ik niet lopen.  Nee, zoiets vraagt veel geduld en het moet  klikken.  Je moet echt hopen dat iemand zin heeft om jou te vergezellen.’

Birza:

‘En je blijft afhankelijk.  Want als jouw begeleider trager  gaat lopen, ben je gedwongen ook het tempo te laten zakken.  Zo liepen we  eens een halve marathon.  Na veertig minuten waren we al elf kilometer ver,  ik was duidelijk op weg naar een persoonlijk record.  Tot mijn begeleider  opeens bijna halt hield: het vat was leeg.  Daar sta je dan, wedstrijd  afgelopen.  Ooit ben ik toch in mijn eentje doorgelopen.  Het lawaai  van het publiek maakte mij zo enthousiast dat ik het begeleiderskoord losliet en  er alleen vandoor ging.  Helaas liep ik niet naar de eindstreep maar recht  het publiek in …’

 

Gebruiken jullie technische hulpmiddelen?

Dijcks:

‘Er zijn Polar-afstandsmeters op de markt.  Je kunt dat  apparaatje zo afstellen dat het om de tweehonderd meter begint te piepen.   Ideaal voor intervaltrainingen, geloof ik.  Maar het is wel behoorlijk  duur: bijna vierhonderd euro.’

Birza:

‘Ik zou baat hebben bij een hartslagmeter met spraakvermogen.   Bestaat die?’

Dijcks:

‘Geen idee.  Ik volg de loopmarkt goed.  Er zijn soms  sprekende dingen te koop, maar een sprekende hartslagmeter heb ik nog niet  gezien.’

 

Jij gaat soms alleen trainen.  Is dat niet gevaarlijk?

Dijcks:

‘Jawel, maar ik loop altijd op dezelfde parkoersen: op een  verkeersvrije weg of op fietspaden.  Rechtuit en op asfalt.  Ik zet  het parkoers zelf uit: ik probeer me te oriënteren en elke keer ga ik een stukje  verder weg van huis.  Zo bouw ik langzaam een parkoers van zo’n tien  kilometer uit.  In de Haagse bossen loop ik dan weer netjes vaste rondjes  van één kilometer.’

 

Botsen jullie vaak ergens tegenaan?

Dijcks:

‘Dat zal wel, vermoed ik.  Als ik moe ben, kan ik me moeilijker  op de weg concentreren en struikel ik soms.  Je kunt het vergelijken met  een ondiep meer waarvan de bodem vol scherpe kiezelsteentjes ligt.  Die  bodem is onzichtbaar waardoor je zeer goed moet opletten waar je je voeten zet.   Soms word ik er stapelgek van.  Begeleiders zeggen: daar een stronk, daar  een steen, maar dan lig ik toch weer op de grond.  Een ander kan voor mij  moeilijk inschatten welke obstakels ik al dan niet zie.  Dat hangt van de  lichtinval af: kuilen zie ik niet en in wedstrijden heb ik vaak last met  paaltjes midden op de weg.  Soms is de straat opeens opengebroken of er  komt een loslopende hond aan.  Ik ben al eens gebeten, wat ik  waarschijnlijk had kunnen vermijden als ik beter zou zien.’

Birza:

‘Ook ik heb een probleem met loslopende honden.  Als iemand  met een hond ons tegemoet komt, drukt mijn begeleider hem of haar op het hart  het dier goed dicht bij zich te houden.  Toch loopt het soms fout.  Er  is eens een herdershond naar mijn gezicht gesprongen.  Mijn loopmaatje kon  hem maar net op tijd tegenhouden.  Sindsdien heb ik altijd schrik.   Als ik een hond hoor, houd ik me altijd in.  Al leg ik mijn lot graag in  handen van mijn begeleider.  Hij moet mij waarschuwen als er wat op onze  weg ligt.  Soms zeg ik wel: je zaagt te veel.  Want hij hoeft me nu  ook niet voor alles en nog wat te waarschuwen.’

Dijcks:

‘Ik denk dat er een engeltje op mijn schouder zit.  Ik heb  al veel geluk gehad.  Van zware botsingen ben ik tot nu toe gespaard  gebleven.  Als je niets ziet, moet je echt wel lef hebben om te lopen.   Je moet een doorzetter zijn.  Als dat geen deel uitmaakt van je karakter,  heb je het moeilijk.  Ik loop niet zomaar marathons, hoor.  Kennissen  noemen mij een bijtertje.  Ik blijf maar doorgaan.’

 

Hogere spierspanning

Kun je nog ontspannen lopen, als je niets ziet?

Dijcks:

‘Nooit.  Ik heb altijd schrik als ik ga lopen.  Het is  gewoon stresserend.  Ik denk altijd: als ik maar niet val, als ik maar  nergens tegenaan loop, als het maar niet glad is.  Door die schrik heb je  een nog veel hogere spierspanning dan anders, waardoor je sneller geblesseerd  raakt.’

Birza:

‘Als ik op mijn bekende terrein ben, langs het kanaal, loop ik  rustig.  Maar in een stratenloop ben ik voortdurend gespannen.  Lopers  duwen, ik duw per ongeluk ook.  Tijdens de eerste ronde ben ik altijd  nerveus.  En als de wedstrijd uit één grote ronde bestaat, blijf ik  nerveus.’

 

Peter, jij loopt soms marathons zonder begeleiding.  Ga je dan wel  altijd de goeie kant op?
Dijcks:

‘Ik oriënteer mij op de lopers voor me.  Ik probeer altijd  achter iemand aan te lopen.  Maar het blijft spannend: zal ik de weg  vinden?  In kleine wedstrijden krijg ik problemen, ik bereik de finish niet  of ik verdwaal.  In de marathon van Etten-Leur, in oktober, ging het om die  laatste reden mis: 3.29, wat een slechte tijd!  Ik had daar niet moeten  lopen, want er waren veel te weinig deelnemers.  Dan gebeurt het dat er  opeens niemand meer voor me loopt.  En dan weet ik niet of ik naar links of  naar rechts moet en roep ik: ik zie de richting niet!  De toeschouwers  kijken ongetwijfeld raar, want ze weten niet dat ik bijna niets zie.  Zo  maak ik me drukker over de juiste weg dan over de wedstrijd zelf.  Mentaal  ben ik op de duur helemaal stuk.  Het is allesbehalve leuk: je wilt graag  die marathon lopen en je doet er alles voor.  En dan loop het slecht af  omdat je de weg kwijt bent.’

 

Welke wedstrijdparkoersen zijn wél geschikt voor jullie?

Birza:

‘De halve marathon Maastricht-Bilzen vind ik prima.  Brede  wegen, altijd rechtuit.  Dan loop ik meer ontspannen en kan ik makkelijk  met de armen zwaaien.’

Dijcks:

‘Ik doe graag mee aan de Zevenheuvelenloop in Nijmegen.  Ik  ben er opgegroeid en ik ken de streek.  De wegen zijn breed en recht.   Ik kan goed vooruitkijken en merk de heuvels voor me.  Daar loop ik mijn  beste tijden.’

 

Stoep op en af

Birza:

‘Elke nieuwe wedstrijd vergt een aanpassing.  Ik liep eens  een halve marathon in het bos van Heverlee.  Die wedstrijd zal ik niet  licht vergeten.  In een bos moet je als blinde loper sowieso al je pas  aanpassen: knieën en voeten preventief hoger heffen, waardoor je ook snel  spierkrampen krijgt.  Bovendien was het parkoers zo raar: we moesten op de  stoep en er weer af en er weer op, tussen geparkeerde auto’s laveren enzovoort.   Ik heb er mijn voet omgeslagen, maar voor hetzelfde geld had ik een breuk  opgelopen.’

Dijcks:

‘Je zou zo’n wedstrijd links moeten laten liggen.  Joggings  in het bos zijn voor mij sowieso uitgesloten.  Je moet je altijd vooraf  afvragen: hoe ziet het parkoers er uit, kan ik er wel geraken en heb ik er een  begeleider?  Je kunt je wedstrijden niet zomaar uitkiezen.’

 

Is het echt wel nodig dat jullie wedstrijden lopen als er zoveel risico mee  gemoeid is?

Dijcks:

‘Natuurlijk.  Je wilt toch je records verbeteren?  Dit  jaar wil ik me in de marathon van Rotterdam kwalificeren voor het  wereldkampioenschap voor visueel gehandicapten.  Ik moet daarvoor onder  drie uur blijven.  Ik heb de marathon van Rotterdam trouwens al negen keer  gelopen en altijd weer wil ik er opnieuw naartoe, want ik wil een perfecte  wedstrijd, waarin alles in de plooi valt en waaruit ik het maximale haal.   Daar word je mentaal sterk van.  Die kracht heb je als visueel gehandicapte  nodig, want in het leven krijg je vaak teleurstellingen te verwerken.  Er  zijn bijvoorbeeld familiale problemen of je kunt je ambities in je baan niet  waarmaken omdat je handicap het zicht belemmert op je kwaliteiten.  Je moet  leren met die teleurstellingen om te gaan.  Lopen geeft je de kracht om  andere dingen te overwinnen want het lopen heb je zelf in de hand.  Daarom  is het goed om ambitieus te zijn.’

 

Zijn er voordelen aan blind lopen?

Birza:

‘Je trekt je minder aan van de tegenstanders.  Op een keer klom  er een loper over het prikkeldraad van een wei en sneed zo een hoek van het  parkoers af.  Mijn begeleider maakte zich behoorlijk boos, maar ik zei:  laat hem maar doen.  Wat kon mij die valsloper schelen?  Ik kon hem  toch niet zien.’

 

Tine VERMEERSCH

DelenShare on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on LinkedIn0Share on Google+0Email this to someonePin on Pinterest0Print this page

  1. NL Sport: ‘Ik geniet net zoveel als toen ik zag’ HAAKSBERGEN – Hij wilde iets d…24-07-2014 12:07:03
  2. BE Vrije tijd: Vakantiewoning met gratis tandems voor visueel gehandicapten Sf…20-07-2014 07:07:10
  3. NL Sport: Stappen, draven, galopperen… Paardrijden als u in een rolstoel zit?…20-07-2014 02:07:01
  4. BE Sport: Sint-Truiden – Eerste G-sportkamp is succes Sportdienst Sint-Truiden…18-07-2014 10:07:05
  5. NL Sport: Vierdaagse-buddy onmisbaar voor Nick Close OTTERSUM – Nick Close uit…18-07-2014 10:07:05
  6. NL Vrije tijd: Boekje en folder over historische tuin Bartiméus? De mooie hist…18-07-2014 10:07:04
  7. NL Sport: Blindentribune komt op vak F Het Philips Stadion krijgt vanaf komend…18-07-2014 09:07:14
  8. NL Sport: Column Joleen Hakker: Triatlon Iseo, weer een bijzondere race! Het le…17-07-2014 09:07:01
  9. NL Sport: Tribune voor blinden en slechtzienden in PSV-stadion EINDHOVEN – Het…17-07-2014 04:07:05
  10. BE Vrije tijd: Toegankelijke fietslus door Kalmthout KALMTHOUT – Onder de noem…17-07-2014 11:07:02
  11. NL Sport: Den Haag – ADO Blindentribune breidt diensten uit dankzij Lenteprijs…11-07-2014 08:07:04
  12. Spel: Darten met spraakfunctie voor blinden en slechtzienden Spreekt alles uit,…10-07-2014 10:07:04
  13. NL Vrije tijd: Albinomodellen poseren voor boek Nederland kent zo’n 2000 mensen…09-07-2014 02:07:04
  14. NL Sport: Adresgegevens (aangepaste) sporten voor blinden en slechtzienden. Moc…09-07-2014 01:07:05
  15. NL Sport: Video – Documentaire Zien Leander Sachs Deze docu geeft een mooi beel…08-07-2014 09:07:03
  16. NL Vrije tijd: Samen op (het) pad (2) Wandelnet onderzocht in hoeverre de NS-wa…08-07-2014 11:07:04
  17. NL Sport: Sportmaterialen voor slechtziende en blinde leerlingen Aangepast spor…08-07-2014 09:07:01
  18. BE Sport: 5-a-side blindenvoetbal binnenkort ook in Vlaanderen In Terzake kon j…03-07-2014 03:07:06
  19. NL Vrije tijd: Visio De Brink presenteert cd met liedjes voor cliënten Op maand…01-07-2014 04:07:02
  20. NL Sport: Geslaagd sporttoernooi leerlingen Bartiméus en Visio Vorige week woen…30-06-2014 01:06:04
  21. Sport: Blinde fan beleeft dag van haar leven in Maracana: "Dit is gewoon geweldi…30-06-2014 09:06:21
  22. BE Sport: Blinden krijgen vrijheidgevoel bij Blind-O LOKEREN – Blinden en slech…26-06-2014 04:06:20
  23. NL Vrije tijd: NS-wandelingen voor blinden & slechtzienden – Samen op (het) pad…26-06-2014 01:06:03
  24. NL Vrije tijd: Aanleg Belevingstuin bij Buitencentrum De Pelen OSPEL – Vrijwill…26-06-2014 08:06:18
  25. NL Sport: Nordic Walking voor blinden en slechtzienden Blinden en slechtzienden…25-06-2014 08:06:05

Laatst bijgewerkt op 6 juni 2011 – 12:08